چند وقت یکبار باید به دندانپزشکی رفت؟
بسیاری از افراد تنها زمانی به دندانپزشک مراجعه میکنند که دندانشان درد گرفته یا مشکلی جدی احساس میکنند. اما واقعیت این است که دندانپزشکی فقط برای درمان نیست، بلکه برای پیشگیری هم هست.
پیشگیری از پوسیدگی دندان، التهاب لثه و بیماریهای دهان با معاینههای منظم امکانپذیر است. پرسش مهم اینجاست: هر چند وقت یکبار باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
پاسخ کوتاه این است: در بیشتر افراد، هر شش ماه یکبار بهترین زمان برای معاینهی دندانهاست. اما بسته به شرایط خاص هر فرد، ممکن است این زمان کوتاهتر یا بلندتر باشد. در ادامه بررسی میکنیم چرا این فواصل مهماند و برای چه کسانی باید متفاوت باشند.
چرا معاینهی منظم دندانپزشکی اهمیت دارد؟
حتی اگر هر روز مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید، باز هم برخی نواحی دهان ممکن است در دسترس نباشند. پلاکهای میکروبی در این نواحی تجمع میکنند و در صورت عدم پاکسازی حرفهای، به مرور به جرم دندانی (تارتار) تبدیل میشوند.
دندانپزشک در جلسات معاینه میتواند:
- پوسیدگیهای اولیه را در مراحل ابتدایی شناسایی کند،
- لثهها را از نظر التهاب بررسی کند،
- جرمگیری و پولیش دندانها را انجام دهد،
- و حتی نشانههای بیماریهای سیستمیک (مثل دیابت یا کمخونی) را از طریق بررسی دهان تشخیص دهد.
بنابراین، ویزیتهای دورهای نهتنها سلامت دهان بلکه سلامت عمومی بدن را هم تحت تأثیر قرار میدهند.
فاصلهی مناسب بین معاینهها برای افراد مختلف
۱. بزرگسالان سالم:
اگر دندانها و لثههایتان سالم است، مراجعهی هر ۶ ماه یکبار کافی است. در این بازدیدها دندانپزشک میتواند جرمگیری و پولیش را انجام دهد و وضعیت دهان را ارزیابی کند.
۲. افراد با ریسک بالای پوسیدگی:
اگر سابقهی پوسیدگی، مصرف زیاد شیرینی، خشکی دهان، یا دندانهای پرشده دارید، بهتر است هر ۳ تا ۴ ماه یکبار به دندانپزشک سر بزنید.
۳. افراد سیگاری یا مصرفکنندگان تنباکو:
سیگار احتمال التهاب لثه و تحلیل استخوان را افزایش میدهد، بنابراین نیاز به بررسیهای فصلبهفصل (هر ۳ ماه) دارید تا از بروز عفونت و تغییر رنگ دندان جلوگیری شود.
۴. کودکان:
از سن ۳ سالگی باید هر ۶ ماه یکبار کودک را برای معاینهی دندانها برد. دندانپزشک کودکان میتواند رشد دندانها را بررسی کند، بهداشت دهان را آموزش دهد و پوسیدگیهای زودرس را درمان کند.
۵. زنان باردار:
تغییرات هورمونی دوران بارداری ممکن است باعث التهاب و خونریزی لثه شود. توصیه میشود در این دوره حداقل دو بار (هر سه ماه) معاینه دندانپزشکی انجام شود.
۶. بیماران دیابتی یا دارای مشکلات سیستم ایمنی:
در این گروهها، لثهها آسیبپذیرترند و زخمها دیرتر ترمیم میشوند. مراجعهی هر ۳ تا ۴ ماه برای بررسی و کنترل پلاکها ضروری است.
چرا نباید تا بروز درد صبر کنیم؟
بسیاری از بیماریهای دهان بدون درد آغاز میشوند. پوسیدگی ممکن است از مینای دندان شروع شود و تا زمانی که به عصب نرسد، هیچ علامتی نداشته باشد. همین مسئله دربارهی بیماری لثه هم صدق میکند؛ التهاب و تحلیل لثه معمولاً بدون درد است، اما در مراحل پیشرفته باعث لق شدن دندان میشود.
بنابراین، انتظار برای درد یعنی دیر رسیدن به درمان. معاینهی منظم باعث میشود مشکل در مراحل ابتدایی شناسایی شود، درمان سادهتر باشد و هزینهها نیز کاهش یابد.
معاینه شامل چه چیزهایی میشود؟
در یک ویزیت معمولی، دندانپزشک:
- تمام دندانها و لثهها را از نظر التهاب و پوسیدگی بررسی میکند،
- ممکن است از رادیوگرافی (عکس دندان) برای تشخیص نواحی پنهان پوسیدگی استفاده کند،
- جرمگیری و پولیش انجام میدهد،
- و در صورت لزوم توصیههایی دربارهی بهداشت دهان، تغذیه و روش صحیح مسواک زدن ارائه میدهد.
این مراحل ساده از پیشرفت بیماریهای دهان جلوگیری میکنند و ظاهر و بوی دهان را نیز بهبود میدهند.
معاینههای منظم برای ایمپلنت و ارتودنسی
اگر ایمپلنت یا براکت دارید، مراجعههای منظم حتی اهمیت بیشتری پیدا میکند. در بیماران دارای ایمپلنت، تجمع پلاک اطراف پایههای فلزی ممکن است منجر به التهاب و تحلیل استخوان شود.
در ارتودنسی نیز پلاکها بهراحتی در اطراف براکتها جمع میشوند و نیاز به جرمگیری دقیق دارند.
در این موارد، مراجعهی هر ۳ ماه یکبار به دندانپزشک یا متخصص بهداشت دهان توصیه میشود.
علائمی که نشان میدهند باید زودتر به دندانپزشک بروید
حتی اگر زمان معاینهی بعدی نرسیده، در صورت مشاهدهی هر یک از علائم زیر باید سریعتر مراجعه کنید:
- خونریزی یا تورم لثه
- بوی بد دهان که با مسواک رفع نمیشود
- حساسیت شدید به سرما یا گرما
- درد هنگام جویدن
- لق شدن دندانها یا لثههای تحلیلرفته
این نشانهها معمولاً خبر از شروع التهاب یا پوسیدگی میدهند و نیاز به بررسی تخصصی دارند.
جمع بندی
مراجعهی منظم به دندانپزشک یک عادت پیشگیرانه و هوشمندانه است که سلامت دهان، زیبایی لبخند و حتی سلامت عمومی بدن را تضمین میکند.
در حالت کلی، هر شش ماه یکبار بهترین زمان برای چکاپ دندانهاست، اما اگر در گروههای پرریسک قرار دارید (مثل افراد سیگاری، دیابتی یا دارای سابقهی پوسیدگی زیاد)، باید هر سه تا چهار ماه مراجعه کنید.
به یاد داشته باشید: دندانپزشکی منظم یعنی پیشگیری از درمانهای پرهزینه و دردناک آینده.
